Milieu, energie en klimaat - Duurzaamheidsverslag 2020

Inleiding m.b.t. milieu, energie en klimaat

Sinds 2020 produceren wij al onze toestellen met 'Swiss Made'-label CO2-neutraal en verminderen zo de uitstoot van broeikasgassen. Dit doen we door onze stroom zoveel mogelijk uit hernieuwbare energiebronnen te halen, te investeren in energie-efficiënte installaties en door onze transportritten te optimaliseren. De resterende uitstoot compenseren wij sinds 2020 door een financiële bijdrage aan het bebossingsproject V-Forest van de Ripa Gar Stiftung. Daarnaast hebben wij een streefovereenkomst met de Zwitserse regering ondertekend om de CO2 te beperken. Bovendien storten wij intern voor elke door ons uitgestoten ton CO2 een vrijwillige taks van CHF 120 in een fonds waarmee wij duurzaamheidsprojecten financieren. 

Ecologische infrastructuur voor een succesvolle toekomst
Wij investeren in maatschappelijk, economisch en ecologisch duurzame vestigingen en volgen voor het optrekken van nieuwe gebouwen bewust onze eigen principes met betrekking tot ecologische nieuwbouw. Mooie voorbeelden daarvan zijn ons nieuwe productiegebouw Zephyr dat volledig is opgetrokken uit een houten constructie,  en het nieuwe gebouw van V-ZUG Kühltechnik AG in Sulgen. Deze laatste heeft een zonne-installatie op het dak en werkt op een warmtepomp die tot 80 % van de jaarlijkse verwarmingsbehoefte van de fabriek op CO2-neutrale wijze kan voorzien. In onze filosofie van duurzame infrastructuur staat de in het kader van de Technologiecluster Zug (TCZ) geplande Multi Energy Hub centraal. Deze energiecentrale zal het bedrijventerrein en de aangrenzende bedrijven voorzien van hernieuwbare energie uit fotovoltaïsche installaties en uit grond- en zeewater.

Emissiearm transporteren
V-ZUG wil ook de emissies verlagen die ontstaan uit de transportritten van de medewerkers. Daarom trachten wij de transportritten zo kort mogelijk te houden door hoofdzakelijk met grondstoffen uit Zwitserland en de naburige Europese landen te werken. Wij verbeteren ook onze logistieke processen en optimaliseren bijvoorbeeld door middel van het Milkrunconcept de routeplanning van onze vrachtwagens. En ook onze doelstelling om ons voertuigpark stap voor stap te vernieuwen door elektrische wagens, past binnen deze filosofie. 

Ons afval is tot 80 % recyclebaar
Bij ons geldt: beperk afval en tracht het restant zoveel mogelijk te recyclen. Stansafval uit één bepaald soort metaal, afkomstig van de productieprocessen, wordt automatisch gerecycled. Stoffen die wij niet opnieuw in omloop kunnen brengen, voeren wij op de juiste wijze af. En ook 80 % van de geretourneerde toestellen wordt in de recyclingkringloop verwerkt. De processen rondom afvalbeheer worden bovendien continu bijgeschaafd. 




„Bij V-ZUG  is niets 'business as usual'. De hoge eisen inzake ecologisch bouwen drukken hun stempel op de bouwwerkzaamheden voor de uitbreiding van de toekomstige Technologiecluster. Zelfstandig Denken schrijven wij met hoofdletters en gewaagde out-of-the-box-ideeën worden met open armen ontvangen. Dat wij altijd zoeken naar innovatieve, duurzame oplossingen en deze ook uitproberen, is voor ons een unieke vorm van motivatie en verrijking.”

Julia Häcki, projectleidster van de Technologiecluster Zug AG

Verhalen over milieu, energie en klimaat

CO2-neutraal dankzij V-Forest
Wij verbeteren onszelf continu, maar toch slagen we er niet in om CO2-emissie volledig te vermijden. Omdat we echter vandaag al klimaatneutraal zijn, compenseren wij sinds 2020 onze directe uitstoot volledig en indirecte emissies gedeeltelijk (zie hierboven voor meer toelichting). Wij werken hiervoor nauw samen met de Ripa Gar Stiftung. Zij hebben voor ons een eigen bebossingsproject op touw gezet: 'V-Forest'. V-ZUG heeft voor dit project gekozen omdat bebossing vandaag de dag een van de meest efficiënte methodes is om de  CO2 uit de atmosfeer te halen en langdurig op te slaan. Het maakt daarbij niet uit waar die emissies ontstaan. V-Forest is gelegen op het Schotse Glen Lochay, Perthshire en maakt van klimaatbescherming iets reëels en tastbaars. Maar waarom een project dat zo'n 1800 km noordwestelijk van Zug ligt? „Natuurlijk hadden we graag in Zwitserland bomen laten planten, maar bij projecten van deze omvang is geografische nabijheid niet het belangrijkste,” verklaart Marcel Niederberger, chef Duurzaamheid bij V-ZUG. Schotland beschikt over de nodige ruimte, goede instellingen en de juiste knowhow. De nood om in actie te komen was ook bijzonder groot: 80 % van het land bestond ooit 600 meter onder de zeespiegel volledig uit bomen. Door industrialisering en intensieve landbouweconomie is dit percentage ondertussen gekrompen tot 5 %. En er is nog een ander voordeel dat voor V-ZUG de doorslag gaf: het gebied in de Schotse Hooglanden ligt in een vochtige, koele regio. De langetermijnplanning van V-ZUG beoogt een periode van 80 tot 100 jaar, ongeacht hoe de klimaatverandering evolueert. Wat wij zo mooi vinden aan het project van de Ripa Gar Stiftung is dat de oorspronkelijke, wilde toestand van het dal opnieuw zal worden hersteld. In het Schotse gemengde woud kunnen inheemse fauna en flora welig tieren en kan het ecosysteem van de natuur weer in balans komen.

Bouwen met de nadruk op duurzaam
Bij de bouw van de Zephyr-hangar, een hal zo groot als een voetbalveld, kozen we voor een oude industriële klassieker: het zaagtanddak of sheddak.  Verder zijn er maar weinig elementen die aan een klassieke productiehal doen denken. De afgeschuinde dakoppervlakken zorgen niet alleen voor een natuurlijke lichtinval, ze zijn ook de ideale plaats voor onze tot op heden grootste fotovoltaïsche installatie. Maar wat zorgt ervoor dat het dak standhoudt? „Dat zijn hoofdzakelijk sparren en dennen uit de regio,” aldus Julia Häcki, projectleidster van de Technologiecluster Zug AG.  Door hout te gebruiken als belangrijkste bouwmateriaal voor de tweede verdieping, stoten wij in vergelijking met een stalen constructie ongeveer twee derden minder broeikasgassen uit. Enerzijds stoot de productie minder CO2 uit, anderzijds wordt de gevormde koolstof door de houten constructie langdurig vastgehouden. Een ander voordeel van houten gebouwen is dat ze lichter zijn en daardoor minder stevige funderingen uit beton nodig hebben. Hoewel beton een slechtere CO2-balans heeft, schuiven we deze bouwstof niet categoriek aan de kant, maar we gebruiken het alleen op plaatsen waar het ons ook voordelen oplevert. „Voor ons is het belangrijk om duurzame en innovatieve oplossingen te vinden. Daarom focussen wij ons niet op de gangbare normen, maar kijken concreet naar de mogelijkheden ter plaatse en gaan we de volle 100 % voor uitdagende, baanbrekende projecten,” vertelt Julia Häcki. De samenwerking met ETH-Spin-off Neustark is een concreet voorbeeld van onze aanpak. In plaats van grind en zand gebruiken wij voor de productie van beton gerecyclede korrels afkomstig uit afgebroken gebouwen. Deze korrels worden bovendien met  CO2 behandeld. Op die manier zijn ze minder poreus en is er minder cement als bindingsmiddel nodig. En omdat de korrels CO2 permanent binden, fungeren ze als een soort buffer voor het schadelijke gas dat anders in de atmosfeer terecht zou komen. 

Warmte wanneer ze nodig is
De productie van onze toestellen vereist niet alleen energie, ze geeft ook warmte af. Om zo energie-efficiënt en emissiearm mogelijk te produceren, kiezen we in de toekomst dankzij onze Multi Energy Hub (MEH) (zie voor meer informatie hierboven) voor lokale, hernieuwbare energiebronnen. „Wij hebben bij deze grote investering bewust gekozen voor een duurzame oplossing,” licht Carina Heuberger, coördinatieverantwoordelijke Lean & Operations Development, toe. Wij willen in de toekomst de warmte-energie die ontstaat uit onze productieprocessen weer terugsluizen naar ons energievoorzieningssysteem. In de zomer slaan we de proceswarmte op in het grondwater en in de winter gebruiken we het opgewarmde grondwater bijvoorbeeld om de gebouwen te verwarmen. „Om het ecosysteem niet te verstoren, mogen we het grondwater niet teveel opwarmen,” verklaart Carina Heuberger. Dat is bepaald in de Gewässerschutzverordnung (de Zwitserse verordening ter bescherming van het water). Wij hebben twee 140 m diep gelegen grondwaterputten gestoken. Bovendien kunnen wij ook gebruik maken van de stadsverwarming en stadskoeling uit het Circulago-project. Met dit project wordt warmte- en koude-energie uit het water van het meer van Zug gehaald. Onze bedoeling is echter niet om alle productieprocessen aan te sluiten op het warmteafgiftenet van het MEH, want voor leidingen van machines die maar onregelmatig worden gebruikt, is dit niet rendabel. En in een zeker opzicht is de oplossing veel dichterbij te vinden: warmte is energie die snel verloren gaat. Hoe dichter we bij de warmtebron zitten en hoe sneller we er gebruik van maken, des te beter. De nieuwe oppervlaktetechniek zal in 2021 in gebruik worden genomen. De warmteafgifte van het emailleringsproces kunnen we dan direct hergebruiken voor de voorgeschakelde installaties, zonder dat de energie tussentijds naar de MEH moet worden getransfereerd. 

Kerncijfers rond milieu, energie en klimaat

Het absolute energieverbruik blijft constant
In 2020 bedroeg het absolute energieverbruik bij V-ZUG 113,2 terajoule: elektriciteit (43,1 %), aardgas (28,8 %), stookolie (6,3 %) en daarnaast voor ons voertuigpark diesel (21,7 %) en benzine (0,03 %). In vergelijking met 2019 is er nauwelijks een verschil (- 0,03 %) Omdat we minder serviceritten hebben gemaakt, we met technologisch geavanceerdere voertuigen rijden en onze ritten hebben geoptimaliseerd, hebben wij het brandstofverbruik kunnen verlagen. Daarentegen verbruikten wij in 2019 en 2020 meer aardgas, omdat we om de kwaliteit van onze oppervlaktebehandeling te verbeteren, de temperatuur van de emailleerovens met 20 °C moesten verhogen.

Afbeelding: Energieverbruik bij V-ZUG volgens energiebron (in terajoule)

Verminderde CO2-uitstoot 
De berekende rechtstreekse en onrechtstreeks CO2-uitstoot van V-ZUG bedroeg in 2020 circa 4500 ton CO2. Dat dit percentage 4 % lager is dan in 2019, komt volgens ons door het feit dat wij minder diesel verbruikten en dat de medewerkers door corona veel minder met het vliegtuig reisden. Zodoende zijn wij nu weer op het niveau van 2018, hoewel het aardgasverbruik is gestegen, omdat wij voor een betere oppervlaktebehandeling de temperatuur van de emailleerovens met 20 °C moesten verhogen.

Afbeelding: CO2-uitstoot (in ton CO2)
Lokale, directe uitstoot (scope 1) door het verbruik van diesel, aardgas, stookolie en benzine (minimaal aandeel), alsook onrechtstreekse uitstoot door de stroomvoorziening (scope 2) en vliegreizen (scope 3).

Impact op de SDG's 7, 9, 12 en 13

Klimaatverandering, milieubelasting en het verlies aan biodiversiteit zijn wereldwijde problemen die ons allen aangaan. Voor de Technologiecluster Zug zet V-ZUG de productie letterlijk op zijn kop en vermindert zo het benodigde vloeroppervlak. Door gebruik te maken van ecologische bouwsystemen ontstaan innovatieve en duurzame werkplekken. Met pioniersprojecten zoals de Multi Energy Hub willen wij een duidelijk signaal geven: in Zug en Sulgen zetten wij steeds meer in op hernieuwbare energie. Tegelijkertijd optimaliseren wij onze processen en machines om zo energie-efficiënt en energiezuinig mogelijke toestellen te produceren. Een interne CO2-taks is een extra stimulans en wat we toch nog als CO2 uitstoten, compenseren we. Deze compensatiebijdragen gaan rechtstreeks naar een eigen bebossingsproject: het V-Forest. Het steeds groter wordende bos haalt CO2 uit de atmosfeer en slaat het voor lange tijd op. Tegelijkertijd helpt dit bos de biodiversiteit te herstellen en op langdurige termijn zelfs te verbeteren in een regio die zeer sterk getroffen is door ontbossing.

Downloads